Wielki Czwartek/聖木曜日

Published by jpya on

Wielki Czwartek/聖木曜日

W dzisiejszym wpisie opowiemy o obchodach Wielkiego Czwartku. Zanim jednak skupimy się na samym tym święcie, powiemy kilka słów odnoszących się ogólnie do specyfiki świąt chrześcijańskich w Polsce (i zapewne nie tylko w Polsce). 

今回の記事では聖木曜日のお祝いについてお話します。
聖木曜日について学ぶ前に、まずはポーランドにおける(ポーランドだけに限った話ではないでしょうが)キリスト教の特別な祝日にまつわる
お話しから、いくつかご紹介しましょう。

Na obchody świąt chrześcijańskich składają się zwyczaje dwojakiego rodzaju – jedne z nich wynikają z religii chrześcijańskiej i dotyczą głównie uroczystości kościelnych – specjalnych mszy, ceremonii, pieśni, itp. Zwyczaje drugiego rodzaju pochodzą z kultury ludowej, często jeszcze przedchrześcijańskiej, i zostały przez chrześcijaństwo zaadaptowane. Obrzędy towarzyszące świętom, czy to Bożego Narodzenia, czy Wielkanocy, zmieniały się wraz z biegiem historii. Niektóre stare zwyczaje ulegały zapomnieniu, pojawiały się nowe, zarówno rodzime, jak i „sprowadzone”  z zagranicy. Można powiedzieć, że obecne obchody świąt Bożego Narodzenia oraz Wielkiej Nocy stanowią swoisty kolaż zarówno obrzędów chrześcijańskich oraz ludowych, jak również zwyczajów rodzimych (polskich/słowiańskich) bądź zaadaptowanych z zagranicy. W przypadku obecnych obchodów Wielkiego Tygodnia oraz Wielkanocy można również dodać, że w danym dniu przeważają obrzędy religijne, a zwyczajów ludowych jest mniej, albo na odwrót – czasem ważniejszą rolę odgrywają elementy ludowe.

キリスト教の祝日のお祝いには、2種類の習慣があります―特別なミサ、儀式、歌など主に教会の催しに関係するキリスト教がベースになったものと、キリスト教が伝わる以前の文化の名残である、民俗文化に由来するものです。
そして、クリスマスやイースターといった祝日にまつわる儀式や習慣もまた、歴史の流れで変化し続けています。古い習慣は忘れ去られ、その土地固有のものや外から「持ち込まれ」た、新しい習慣が生まれるのです。
クリスマスとイースターのそれぞれのお祝いは、キリスト教と民俗文化の独自のコラージュだと言えます。それはポーランド、スラヴ固有の習慣が外国から受け入れられたのと同じことを意味します。
また付け加えると、聖週間やイースターのそれぞれのお祝いにおいては、キリスト教的要素の方が民俗文化より色濃い日や、時にはその逆で民俗文化の要素がより大事な役割を果たす日があったりするのです。

Obchody Wielkiego Czwartku przynależą raczej do tej pierwszej kategorii i związane są w głównej mierze z mszą upamiętniającą Ostatnią Wieczerzę. Ponieważ historie biblijne oraz ceremonie mogą być mniej znane japońskim czytelnikom, poniżej powiemy o nich nieco więcej.

聖木曜日のお祝いは、どちらかというとキリスト教的要素に深く関係しています。
最後の晩餐を記憶するミサの主要部に関係しています。
儀式や聖書の歴史は日本の読者の皆様にはあまり馴染みがないでしょうから、これからそれについて少しお話します。

Ostatnia Wieczerza była ostatnim posiłkiem, jaki Jezus spożył w towarzystwie swoich uczniów, apostołów, przed ukrzyżowaniem. W jej trakcie Jezus przepowiedział uczniom, że to ostatni posiłek, jaki z nimi spożywa przed śmiercią. Przepowiedział również, że zdradzi go Judasz, jeden z apostołów. Rozpoczęła się uczta, w czasie jej trwania Jezus obmył swoim uczniom nogi na znak pokory, jak również po to, aby dać uczniom przykład, jak mają się do siebie nawzajem odnosić.Skoro Jezus, ich nauczyciel, obmył im stopy, oni również powinni uważać siebie za równych sobie i traktować siebie nawzajem z szacunkiem.

最後の晩餐とは、キリストが十字架にかけられる前に自身の弟子たちととった最後の食事のことを指します。
この晩餐の最中にキリストは弟子らに、「これは、私の死ぬ前最後の食事である。」と言いました。
また、使徒の一人であるユダが、彼を裏切ると予言しました。
宴が始まると、キリストは弟子の足を謙遜の証として、また、お互いに助け合う手本を見せるために、洗いました。

彼らの先生であるキリストが弟子らの足を洗ったからには、弟子らは今後、お互いに助け合い敬意をこめて接していかなければならないこととなりました。

Podczas Ostatniej Wieczerzy Jezus ustanowił sakrament komunii świętej. Sakrament to rodzaj szczególnego obrzędu religijnego, będącego widzialnym przejawem łaski Boga. Kościół katolicki uznaje siedem sakramentów, jednym z nich jest właśnie komunia święta. Najprościej rzecz ujmując – polega ona na tym, że podczas mszy wierny spożywa opłatek – mały, okrągły, cienki kawałek chleba. Wierni mogą przystępować do komunii świętej (czyli spożywać opłatek) podczas każdej mszy świętej. Dla katolików szczególnie ważne jest regularne przystępowanie do komunii podczas mszy świętej, która odbywa się w każdą niedzielę. Jest to jedna z zasad religijnych, które mają wypełniać praktykujący katolicy.

最後の晩餐の間、キリストは聖体の秘蹟を定めました。
秘蹟とは特別な宗教儀式で、「神の恩恵の目に見える印」のことを指します。カトリック教会は7つの秘蹟を承認しており、その一つがまさに聖体です。
簡単に説明すると、信者がミサの最中にopłatek(オプワテク)-小さく、まるい、うすい一切れのパンーを食べる儀式のことです。
信者たちはミサのたびに、聖体に触れることが(すなわちオプワテクを食べることが)できます。
カトリック教徒にとって大切なのは、毎週日曜日に開かれるミサで、定期的に聖体に触れることです。
これはカトリック教徒が実践すべき宗教のしきたりの一つです。

Po skończonej Wieczerzy Jezus i jego uczniowie udali się do Ogrodu Oliwnego na modlitwę. Jego dalsza historia dotyczyć będzie kolejnego dnia Wielkiego Tygodnia.

晩餐が終わった後、キリストとその弟子は祈りのためゲッセマネに赴きました。
キリストのこれ以降の物語は、聖週間が明けた日に関係しています。

Ostatnia Wieczerza jest tematem wielu dzieł sztuki. Najbardziej znanym przedstawieniem Ostatniej Wieczerzy jest fresk Leonarda da Vinci, znajdujący się na ścianie klasztoru w Mediolanie.  Przedstawia ono konkretnie moment tuż po tym, jak Jezus zapowiedział, że zdradzi go jeden z apostołów. Spokojne oblicze Jezusa, pogodzonego z wolą Boga kontrastuje się z rozmaitymi reakcjami jego uczniów, wyrażającymi niedowierzanie, gniew, strach… Postawy, w jakich malarz uwiecznił apostołów, nie są przypadkowe – symbolizują dalszą historię Jezusa i jego uczniów. Apostołowie przedstawieni są bardzo naturalnie, jako zwykli ludzie, wyrażający zwykłe, ludzkie uczucia. Kompozycja fresku pełna jest symboli i odniesień do teologii chrześcijańskiej i filozofii klasycznej. Dzieło to jest bardzo znane w kulturze europejskiej i po dziś dzień stanowi przedmiot fascynacji historyków i miłośników sztuki.

最後の晩餐はたくさんの芸術作品の題材になっています。
最も有名な作品は、ミラノの修道院の壁にあるレオナルド・ダ・ヴィンチのフレスコ画です。
この絵はまさに、キリストが使徒の一人が彼を裏切ると予言したその直後の瞬間を表しています。
穏やかな表情の神の意志と調和したキリストと対照的に、弟子らは不信感、怒り、恐怖など様々な反応を示しています。画家が表現した使徒の態度も緻密に描かれています。キリストと弟子たちのこれからの物語を象徴しているのです。
作品の中で使徒たちは、普通の人々のようにとても自然で、凡人のように見え、普通の人のような表情をしています。
フレスコ画の構成は、キリスト教の理論や古典的な思想の象徴や言及に満ちています。
この作品はヨーロッパにおいて(もちろん日本でも)よく知られており、今日でも歴史家や芸術愛好家を魅了しています。

Wielki Czwartek jest zatem świętem, które jest bardzo mocno związane z sakramentem komunii świętej. W Wielki Czwartek szczególną uwagą otaczani są również księża, jako osoby, które prowadzą mszę świętą i udzielają komunii. Podczas mszy w Wielki Czwartek święcone są specjalne oleje, które służą potem do odprawiania innych sakramentów. W czasie wykonywania jednej z pieśni zabrzmią wszystkie dzwony w kościele, aby następnie zamilknąć aż do mszy wielkanocnej. Małe dzwoneczki zostają zastąpione kołatkami, które wydają z siebie głuchy, mniej przyjemny dźwięk. Z ołtarza znikają świece, obrusy i wszelkie ozdoby – na znak odarcia Jezusa z szat oraz jego samotności. 

そういうわけで、聖木曜日は聖体の秘蹟ととても強いつながりのある祝日なのです。
聖木曜日には、ミサを行い、聖体を与える司祭にも特別な注目を集めます。このミサの間、聖体以外の秘蹟を祝うための特別な油が洗礼を受けます。
一つの歌が奏でられる間に教会のすべての鐘が鳴り終わり、その後イースターのミサまで静かになります。
小さな鐘は、カタカタという音がするドアノブに代わられます。
祭壇から灯り、絵画やあらゆる装飾が消され、衣服を取られたキリストと彼の孤独を象徴します。

Jednym z elementów mszy jest również umywanie nóg, przeprowadzane przez biskupów, czyli kapłanów wyższych w hierarchii kościelnej. Warto wspomnieć, że historycznie obrzęd obmywania stóp przeprowadzali również królowie Polski.  W 2013 roku papież Franciszek po raz pierwszy dopuścił do ceremonii dwie młode kobiety, co spotkało się z szerokim odzewem wśród wiernych. W 2016 roku Franciszek udał się również do ośrodka dla uchodźców, gdzie również obmył stopy 14 imigrantom – wyznawcom różnych religii. Otwarta postawa papieża była szeroko dyskutowana wśród katolików i stanowi przykład tego, jakie miejsce we współczesnym świecie zajmują tradycyjne obrzędy.

ミサの際には、教会のヒエラルキーにおいて高位に居る司教が人々の足を洗います。歴史的な足洗いの儀式は、かつてポーランドの王によっても行われたという事実もついでにご紹介しておきましょう。
2013年にフランシスコ教皇は、初めて二人の若い女性の式典への参加を許可しましたが、これはキリスト教徒の間で物議を醸しました。また教皇は2016年に難民キャンプへ赴き、そこで様々な宗教を信じる14人の移民の足を洗いました。
教皇の開かれた態度は、カトリック教徒の間で大きな議論の対象となりました。
その一方、教皇の行動は、現代世界のどこでも伝統的な儀式が行われることを示しました。

Podniosła atmosfera Wielkiego Czwartku stanowi wstęp do obrzędów Wielkiego Piątku – dnia upamiętniającego ukrzyżowanie Jezusa.

聖木曜日の厳かな雰囲気は、キリストのはりつけを記念する、聖金曜日の儀式へと人々を導きます。